Chyba już najwyższy czas obalić mit o boćku, który łowi żaby. Wbrew pozorom i powszechnej opinii, nie są one jedynym pożywieniem bocianów, a tak naprawdę wcale te ptaki za nimi nie przepadają. Obecnie żaby stanowią jedynie dopełnienie diety bociana, co spowodowane jest przede wszystkim znacznym zmniejszeniem populacji płazów.

Charakterystyka gatunku

Najbardziej znanym przedstawicielem bocianowatych jest bocian biały. Zgodnie ze współczesną systematyką zwierząt należy do rodziny bocianowatych brodzących. Zalicza się do nich gatunki zamieszkujące cały świat, z wyjątkiem Antarktydy. Zdecydowana większość bocianowatych zasiedla tereny Afryki i Azji. Czym odżywia się bocian w naturalnym środowisku, co jest jego naturalnym pokarmem i jak się żywi? Bocian biały należy do drapieżników. Jest w stanie upolować każde stworzenie, które uda mu się połknąć. Z tego powodu do bociana przywarło określenie „mało wyspecjalizowany drapieżnik”.

Bociani jadłospis

Skład bocianiego jadłospisu może się zmieniać ze względu na porę roku, otaczające go warunki czy pogodę. Menu tego ptaka może zawierać nawet sto pozycji. Jego dieta obejmuje w głównej mierze:

  • bezkręgowce – chrząszcze, dżdżownice, pijawki, mięczaki i szarańcze na afrykańskich zimowiskach,
  • ryby – karpie, płocie i pstrągi,
  • płazy – żaby, kumaki i ropuchy,
  • gady – żmije, zaskrońce, a na południu Europy – jaszczurki,
  • drobne ssaki – nornice, ryjówki, krety, łasice, młode zające, na terenie Europy południowej – susły i chomiki,
  • pisklęta ptaków, które budują swoje gniazda na ziemi oraz pisklęta ptaków domowych.

Bocianie pisklęta, z kolei, w pierwszych dniach życia karmione są głównie dżdżownicami. Z biegiem czasu dostają coraz bardziej urozmaicone pożywienie, które musi posiadać odpowiednią kaloryczność.

Jak ustala się składniki diety bociana?

Jest to zabieg niezwykle prosty, choć jednak pracochłonny. Z uwagi na fakt, że ptaki nie posiadają zębów, nie mają też możliwości rozdrobnienia całego pokarmu. Połykają ofiary w całości, a resztki wyrzucają. Powstają wtedy tzw. wypluwki, które zawierają pozostałości kości, sierści, zębów czy pancerzy chitynowych. Najczęściej można je znaleźć w pobliżu bocianich gniazd. Namoczone i posegregowane wypluwki dostarczają informacji o kulinarnych preferencjach bociana.

Polowanie

Bocianowi do polowania służy wzrok, dlatego też bardzo często można je spotkać na otwartych przestrzeniach, o niewysokiej roślinności. Zazwyczaj ptak kojarzony jest ze stąpaniem po łące, ale nieobce jest mu również czatowanie na ofiarę nad brzegiem wody lub nad norą gryzonia. Do ofiar bociana zaliczają się głównie najłatwiej osiągalne i najliczniejsze zwierzęta. Co ciekawe, bociany bardzo łatwo dostosowują się do zmian w środowisku i bezproblemowo są w stanie przestawić się na nowy cel. Jeżeli bociany mają młode, potrafią żerować nawet do dziesięciu godzin dziennie, ponieważ muszą dostarczyć pisklętom kilka kilogramów pokarmu w ciągu doby.

Bocianie żerowiska

Ulubionym żerowiskiem bocianów w Polsce są podmokłe łąki, pastwiska, obrzeża rzek i zbiorników wodnych. Często można je również spotkać na polach uprawnych, przede wszystkim w trakcie żniw i prac polowych. W innych częściach świata bociany żerują na terenach stepowych czy polach ryżowych w Azji Mniejszej. W większości przypadków bociany żerują w promieniu 5 km od gniazda, w miejscach, gdzie pożywienie jest łatwo dostępne. Warto wspomnieć, że w Europie, której krajobrazy rolnicze uległy przekształceniu, bociana postrzega się jako gatunek przydatny w walce ze szkodnikami upraw.